Jaki ekran telewizora wybrać do salonu? Telewizor LG 55 cali kontra większe telewizory OLED 65 cali

Ekrany LCD i technologia LED: jak diody LED oraz matryce IPS i VA wpływają na jakość obrazu?

Podstawą większości przystępnych cenowo odbiorników są ekrany LCD (Liquid Crystal Display), czyli wyświetlacze ciekłokrystaliczne. Ponieważ same ciekłe kryształy nie świecą, telewizory LCD wykorzystują mechanizm podświetlenia LED umieszczony za warstwą pikseli. Dawne świetlówki zastąpiła tu technologia LED, w której małe diody LED prześwietlają matrycę od tyłu lub z krawędzi obudowy. Dzięki tej zmianie współczesne telewizory LED są bardziej energooszczędne niż tradycyjne LCD sprzed kilkunastu lat, co przekłada się na zauważalną oszczędność energii elektrycznej przy wielogodzinnej pracy.

Warto jednak wiedzieć, że w obrębie samej technologii LCD kryją się dwa zupełnie różne podtypy paneli. Telewizory LCD mają matryce VA (Vertical Alignment) lub IPS (In-Plane Switching), a zastosowany typ matrycy bezpośrednio decyduje o tym, jak zachowuje się obraz wyświetlany w salonie:

• Matryce IPS (In-Plane Switching): kryształy układają się w nich równolegle do tafli szkła. Dzięki temu matryce IPS zapewniają lepsze kąty widzenia niż VA – nawet gdy domownicy siedzą na szerokiej narożnej kanapie lub przy stole w jadalni pod dużym skosem, zachowują szeroki kąt obserwacji bez blaknięcia barw. Ponadto matryce IPS oferują lepsze odwzorowanie kolorów w jasnym świetle dziennym, przez co świetnie sprawdzają się podczas codziennego oglądania telewizji w nasłonecznionych pokojach.
• Matryce VA (Vertical Alignment): tutaj kryształy ustawione są prostopadle, co pozwala znacznie szczelniej zablokować światło tylnej lampy, gdy piksel ma pokazać ciemną barwę. W efekcie matryce VA oferują wyższy kontrast niż IPS i znacznie głębszą czerń, dzięki czemu są lepsze do oglądania filmów w ciemnych pomieszczeniach, pod warunkiem że siedzimy na wprost odbiornika.

Nie mniej ważny od rodzaju kryształów jest sam układ diod za ekranem, ponieważ podświetlenie LED wpływa na jasność i kontrast obrazu. W najtańszych modelach diody umieszczone są tylko na dolnej krawędzi, jednak znacznie lepsze rezultaty daje technologia podświetlenia Full Array Local Dimming (FALD). W tym rozwiązaniu diody rozmieszczone są bezpośrednio pod całą powierzchnią matrycy i podzielone na niezależne strefy. Gwarantuje to równomierne podświetlenie tła oraz pozwala przygaszać wybrane fragmenty ekranu w ciemnych ujęciach.

Od tradycyjnych telewizorów LED do QLED i Mini LED: jak nowoczesne telewizory wykorzystują kropki kwantowe?

Standardowe telewizory LCD mają gorszy kontrast niż OLED i QLED ze średniej oraz wyższej półki, dlatego inżynierowie stworzyli dwie technologie rozbudowujące klasyczny panel ciekłokrystaliczny:

1. Technologia QLED (Quantum Dot LED): wbrew podobieństwu nazw do ekranów organicznych, QLED to telewizor LCD z warstwą kropek kwantowych (Quantum Dots). Pomiędzy tylnym podświetleniem LED a ekranem umieszczono mikroskopijne nanokryształy, które pod wpływem światła emitują niezwykle czyste barwy podstawowe. Ponieważ technologia QLED wykorzystuje kropki kwantowe do poprawy jakości obrazu, telewizory QLED oferują wysoką jasność i nasycone kolory. Taka szeroka paleta barw sprawia, że materiały przyrodnicze i sportowe zyskują żywe kolory niedostępne dla zwykłych odbiorników budżetowych.
2. Technologia Mini LED: zamiast kilkudziesięciu zwykłych diod zastosowano tu tysiące zminiaturyzowanych punktów świetlnych. Dzięki temu technologia Mini LED oferuje lepsze lokalne wygaszanie niż tradycyjne LED oraz znacznie lepszą kontrolę nad czernią i kontrastem przy jednoczesnym zachowaniu ogromnej mocy świetlnej. Jasne pomieszczenia wymagają telewizorów z wysoką jasnością i odpowiednimi powłokami antyrefleksyjnymi – w takich warunkach połączenie kropek kwantowych (Quantum Dot) z gęstym podświetleniem Mini LED daje bardzo czytelny obraz nawet w samo południe.

Organiczne diody bez dodatkowego podświetlenia – czym wyróżniają się telewizory OLED?

Na szczycie domowej hierarchii kinowej stoi technologia premium, jaką jest OLED (Organic Light Emitting Diode). W tym wariancie całkowicie zrezygnowano z ciekłych kryształów i tylnych lamp: panele OLED zbudowane są z milionów samoemisyjnych subpikseli, a organiczne diody świecą własnym światłem pod wpływem impulsu elektrycznego.

Ponieważ matryca w technologii OLED nie potrzebuje dodatkowego podświetlenia, sterownik może wyłączyć każdy pojedynczy punkt niezależnie od jego sąsiadów. Co to daje podczas wieczornego seansu?

• Bezwzględna kontrola światła: technologia OLED pozwala na idealne wygaszenie pikseli tam, gdzie scena ma być ciemna. W rezultacie telewizory OLED zapewniają perfekcyjną czerń i nieskończony kontrast – jasne gwiazdy czy płomienie świec na czarnym tle nie są otoczone szarą poświatą, co gwarantuje doskonałą jakość w nocnych ujęciach.
• Kąty widzenia bez strat jakości: z uwagi na brak warstw rozpraszających światło dodatkowe, OLED ma doskonałe kąty widzenia bez degradacji kolorów, niezależnie od tego, czy patrzysz na ekran z fotela ustawionego z boku, czy bezpośrednio z kanapy.

Użytkownicy pytają czasem o trwałość matryc organicznych przy wyświetlaniu nieruchomych elementów. Rzeczywiście, często telewizory OLED mają ryzyko wypalenia ekranu przy statycznych obrazach eksponowanych bez przerwy przez setki godzin (takich jak jaskrawe logo stacji telewizyjnej lub paski informacyjne). Z tego powodu w obecnych generacjach OLED-ów producenci stosują automatyczne systemy czyszczenia matrycy i mikroprzesunięcia pikseli, które skutecznie chronią ekran telewizora podczas normalnego użytkowania w domu.

Dla ułatwienia porównania najważniejszych cech poszczególnych konstrukcji przed wizytą w sklepie, w poniższej tabeli zestawiliśmy cztery główne rodzaje ekranów:

Rozdzielczość ekranu 4K, przekątna 55 czy 65 cali – jaki telewizor kupić do swojego pokoju?

Kiedy wiemy już, jaki typ matrycy odpowiada naszym nawykom, pozostaje dobrać jego rozmiar oraz parametry szczegółowości. Obecnie przy wyborze telewizora powyżej 43 cali bezdyskusyjnym standardem jest rozdzielczość ekranu 4K Ultra HD, która wynosi 3840 x 2160 pikseli (ponad 8,2 miliona punktów). Choć na sklepowych półkach spotyka się jeszcze mniejsze telewizory Full HD (1920 x 1080 px), to w nowoczesnych modelach 4K zaawansowane procesory odpowiadają za inteligentny upscaling, który w locie poprawia jakość obrazu z 1080p do 4K, wyostrzając krawędzie zwykłych programów telewizyjnych. Z kolei droższe telewizory 8K wymagają znacznie mniejszej odległości siedzenia i ogromnych przekątnych powyżej 75-85 cali dla dostrzegalnej gołym okiem różnicy.

Jak duże zagęszczenie detali daje standard 4K i z jakiej odległości należy na niego patrzeć? Wybór odpowiedniego telewizora zależy od warunków oświetleniowych oraz odległości do ekranu, tak aby zachować optymalny kąt widzenia wynoszący 30-40 stopni w poziomie. Dla starszych telewizorów Full HD odległość powinna wynosić około 4,2 cm na każdy cal przekątnej (dlatego dawniej przy słabszym sygnale telewizory 55-calowe powinny być oglądane z odległości nawet do 3,5 m, by ukryć piksele). W dobie 4K reguła ta zmieniła się diametralnie – zalecana odległość dla telewizora 4K to zaledwie 2,1 cm na cal:

• Kiedy wybrać ekran 55 cali? Na 55-calowym ekranie 4K przypada około 80 pikseli na cal (PPI). Tak duże zagęszczenie sprawia, że obraz jest ostry jak brzytwa już z dystansu około 1,2-2,0 metrów. Jeżeli urządzasz mniejszy salon w bloku, sypialnię lub pokój dzienny, w którym kanapa stoi niespełna dwa metry od szafki RTV, wszechstronny telewizor LG 55 cali – dostępny zarówno w jasnych seriach QNED / NanoCell wykorzystujących kropki kwantowe i matryce IPS, jak i w organicznych liniach OLED – wkomponuje się we wnętrze bez przytłaczania ściany.
• Kiedy postawić na 65 cali? Optymalna odległość od telewizora 4K to około 2,0-2,5 m dla 65 cali. Jeśli Twoja sofa znajduje się nieco ponad dwa metry od ekranu, a wieczorami gasisz światło, by obejrzeć premierę filmową w formacie Dolby Vision, większe telewizory OLED 65 cali wypełnią pole widzenia dokładnie tak, jak życzyliby sobie tego twórcy kinowi, wydobywając pełnię detali z materiałów HDR.

System Smart TV, odświeżanie i porty dla graczy – o czym jeszcze pamiętać?

Ostatnim krokiem przed podjęciem decyzji, jaki telewizor kupić, jest weryfikacja płynności ruchu oraz oprogramowania. Do spokojnego, codziennego oglądania telewizji kablowej i seriali 60 Hz to wystarczająca częstotliwość odświeżania. Jeżeli jednak oglądasz dynamiczne mecze piłkarskie lub podłączasz do odbiornika konsolę nowej generacji, 120 Hz lub więcej jest zalecane dla graczy oraz dynamicznych transmisji sportowych. W parze z matrycą 120 Hz powinny iść pełnoprawne porty HDMI 2.1, które są ważne dla nowoczesnych konsol gier (PlayStation 5, Xbox Series X), oraz niski input lag (opóźnienie sygnału poniżej 10 ms), dzięki któremu postać na ekranie reaguje na ruch pada w ułamku sekundy.

Nie zapominajmy również o wygodzie obsługi pilotem, gdyż systemy Smart TV różnią się interfejsem oraz dostępnością aplikacji VOD:

• webOS (stosowany w telewizorach LG): jest uznawany przez wielu recenzentów za najbardziej intuicyjny system operacyjny, wyróżniający się wygodnym kursorem sterowanym ruchem nadgarstka za pomocą pilota Magic Remote.
• Google TV (m.in. Sony, TCL, Philips): ma największą bibliotekę aplikacji w sklepie Google Play oraz wbudowanego Chromecasta.
• Tizen (Samsung): szybki system Smart TV, który obsługuje ekosystem SmartThings do zarządzania urządzeniami domowymi z ekranu telewizora.
• VIDAA oraz Titan OS: lżejsze platformy spotykane w wybranych markach, które działają sprawnie przy podstawowych serwisach streamingowych, lecz mają bardziej ograniczone możliwości rozbudowy w porównaniu do trzech rynkowych liderów.

Dobierając sprzęt pod kątem nasłonecznienia pokoju oraz dystansu od kanapy, łatwo uniknąć przepłacania za funkcje, których nie wykorzystamy. Do jasnego salonu o mniejszym metrażu, w którym odbiornik gra od rana do wieczora, świetnie sprawdzi się 55-calowy model QLED, Mini LED lub IPS o wysokiej jasności szczytowej, natomiast dla miłośników wieczornych seansów z kanapy oddalonej o ponad dwa metry bezkonkurencyjne wrażenia zapewni 65-calowy OLED – gwarantując obraz takiej jakości i wysoki komfort oglądania przez lata.